Harri Haleri është intelektual rreth të pesëdhjetave, njeri i librave dhe i muzikës së lartë, që e përçmon botën borgjeze dhe njëkohësisht banon në mes të saj, në dhoma me qira të pastra e me lule në dritare. Veten e sheh të ndarë më dysh: gjysma njeri i kulturës, gjysma ujk i egër stepe që tallet me gjithçka njerëzore. I lodhur nga kjo luftë e brendshme, është një hap larg fundit, derisa një natë i bie në dorë një broshurë misterioze me titullin «Traktat mbi ujkun e stepës», që ia përshkruan jetën si ta kishte shkruar dikush që e njeh më mirë se vetja.
Nga ai çast romani i Hermann Hesses kthehet në një udhëtim gjithnjë e më të çuditshëm: një vajzë enigmatike, Hermina, e mëson të kërcejë e të qeshë; saksofonisti Pablo ia hap dyert e «Teatrit magjik», ku çdo derë fsheh një version tjetër të vetes së tij. Aty Halerit i shfaqet e vërteta çliruese e librit: njeriu nuk është dy natyra në luftë, por mijëra shpirtra njëherësh. Tragjedia e tij nis kur beson se duhet të zgjedhë vetëm njërin.
I botuar në vitin 1927, «Ujku i Stepës» u bë dekada më vonë libri i kultit të brezave rebelë, që gjetën tek ai ftesën për të mos u tretur në rehatinë e shoqërisë. Vetë Hesse paralajmëronte se ky është libri i tij më i keqkuptuar: jo himn dëshpërimi, por rrëfim shërimi, që mbyllet me mësimin e humorit, me artin për të qeshur me veten pa e urryer veten.
Ky roman i flet çdokujt që ka ndier ndonjëherë se brenda tij jetojnë njerëz të papajtueshëm: i disiplinuari dhe i egri, i vetmuari dhe ai që digjet për shoqëri. Studentëve u duhet për letërsinë moderne; të rriturve u flet për krizën e mesit të jetës më saktë se shumë libra të sotëm vetëndihme.
Përmbledhja jonë në shqip ju çon nëpër historinë, simbolet dhe idetë e romanit për rreth tridhjetë minuta lexim. Nuk e zëvendëson veprën; ju jep fillin e Ariadnës për të hyrë në teatrin magjik pa humbur rrugën.
Hermann Hesse (1877-1962) ishte shkrimtar gjermano-zviceran, bir prifti misionar, që braktisi seminarin në rini dhe e kërkoi gjithë jetën rrugën e vet mes letërsisë, psikanalizës dhe mendimit lindor. Nga pena e tij dolën «Demiani», «Sidharta», «Ujku i Stepës» dhe «Loja me rruaza qelqi», që i sollën çmimin Nobel në letërsi në vitin 1946. Jetoi i tërhequr në fshatin zviceran Montanjola, ku shkruante, pikturonte akuarele dhe u përgjigjej me dorë mijëra letrave të lexuesve të rinj.
